Over boosheid, angst en machteloosheid in de oorlog

Geplaatst op 22 augustus 2025

Tentoonstelling ‘Bevrijding en wederopbouw’ zondag 7 september ook te bezichtigen

Hij herkende hem meteen. De brief met een stempel van het bezettingsbestuur. Zijn handen trilden voordat hij hem opende. Twee weken, nog veertien dagen en dan moeten we weg voor de aanleg van een vliegveld. Onze boerderij wordt gevorderd. Geen ruimte voor bezwaar, geen uitleg. Alleen een kille mededeling verpakt in beleefde zinnen. De boerderij, waar wij al generaties lang op boeren wordt zomaar van ons afgenomen. En waar moeten we naar toe?

Een korte brief zorgde in 1940 voor een enorme boosheid, maar ook voor angst en een enorme machteloosheid bij de bewoners van 27 woningen en boerderijen, die gevorderd werden door de Duitse bezetter voor de aanleg van Fliegerhorst Gilze Rijen. Geen enkele uitleg! Geen enkel alternatief! Geen enkele vergoeding! Vertrekken! En zoek het verder maar uit!

Diep geraakt
Stel je eens voor dat je zo’n briefje krijgt en dat het een voldongen feit is. Wat je ontnomen wordt is allemaal materieel. Maar ‘huis en haard’ en ‘boerengrond’ hebben ook emotionele waarde. Hoe diep kun je geraakt worden? Gelukkig vonden deze mensen allen weer ergens onderdak. En uiteindelijk werd hun schade, tot op zekere hoogte, weer vergoed.

Al tijdens de oorlog werd er aandacht besteed aan de wederopbouw van gesloopte en verwoeste boerderijen. Voor de coördinatie van het herstel van verloren gegane agrarische gebouwen werd al op 15 juli 1940 door de rijksoverheid het Bureau Wederopbouw Boerderijen (BWB) opgericht. Belangrijk was dat de voedselvoorziening behouden bleef. Onze gemeente heeft meerdere boerderijen die vanuit het fonds voor wederopbouw zijn gefinancierd. Een aantal daarvan zijn herkenbaar aan een ingemetselde gevelsteen met daarin een herrijzende leeuw en het jaartal van wederopbouw.

Originele documenten
In de tentoonstelling Bevrijding en Wederopbouw besteedt de heemkring, met originele documenten uit die periode,  aandacht aan het ontnemen van eigendommen door de Duitsers en aan de Wederopbouw. Daarnaast zijn er veel foto’s en voorwerpen uit de periode van bevrijding en wederopbouw te zien.

Kom dus tijdens de open dag, op zondag 7 september tussen 13.00 en 16.30 uur, zeker ook een kijkje nemen bij deze tentoonstelling. Het adres van de heemkring is Nieuwstraat 22 in Gilze. De entree is gratis.

Onderschrift foto:
Hij herkende hem meteen. De brief met een stempel van het bezettingsbestuur. Zijn handen trilden voordat hij hem opende”

Recente berichten

Markante Mensen Gilze-Rijen-Hulten-Molenschot

Aflevering 6 In 1915 werd in café C. van der Horst in Rijen de R.K. Boerenbond opgericht, onderdeel van de…

11 februari 2026

Lezing over de Gilze-Rijenbreuk

Er is een geologisch fenomeen in onze gemeente, dat grote invloed gehad heeft op het aanzien van onze dorpen. Het…

11 februari 2026

Afscheid vrijwilligers

Tijdens de ledenvergadering op 27 januari j.l. werd afscheid genomen van een paar vrijwilligers. Anny en Frans van Loon zijn…

30 januari 2026

Kees Tijs ontvangt zilveren speld van het Brabants Heem

Tijdens de algemene levergadering op 27 januari jl. ontving Kees Tijs de zilveren erespeld van het Brabants Heem. Kees is…

29 januari 2026

De Mulder 175 is uit

Het bewogen leven van pastoor Van der Maden Tegenwoordig zien we ze nog weinig op 6 januari. Maar dat was…

29 januari 2026

Benny Ludemann – gepassioneerd dirigent en musicus

Hij werd geboren in Breda, woonde in Rijen, maar was ook aardig ingevoerd in  Molenschot. Benny Ludemann was zestig (!)…

14 januari 2026

Stamboomcafé 2 februari 2026

Op maandagavond 2 februari 2026 is weer een ‘stamboomcafé’ van Heemkring Molenheide in ’t Oude Raadhuis aan de Nieuwstraat 22 te…

14 januari 2026

Kerststal terug bij ons heemgebouw

Na een aantal jaren ontbroken te hebben is de kerststal bij de heemkring weer terug. De vorige was versleten en…

22 december 2025

Jan de Jong: Slager – Ondernemer

Jan de Jong begon op 28-jarige leeftijd zijn eigen slagerij in Gilze. Hij was al snel de grootste slachter/slager in…

17 december 2025

Van bordendoek en vergiet tot zand, zeep en soda

Neem eens een kijkje in de keuken van de heemkring ‘Bevrijding en wederopbouw’ heet de tentoonstelling van historische vereniging Heemkring…

12 december 2025

Jacobus de Wit en Willem Dictus, de eerste en de laatste Hultense pastoor

Hulten, een klein dorp met een korte parochiegeschiedenis. Pas vanaf 1913 kreeg Hulten een eigen kerk met een eigen pastoor….

19 november 2025

Boodschappen ‘op de bon’

‘Bevrijding en wederopbouw’ heet de huidige  tentoonstelling van historische vereniging Heemkring Molenheide. Zondag 7 december is deze expositie weer te…

10 november 2025