Over boosheid, angst en machteloosheid in de oorlog

Geplaatst op 22 augustus 2025

Tentoonstelling ‘Bevrijding en wederopbouw’ zondag 7 september ook te bezichtigen

Hij herkende hem meteen. De brief met een stempel van het bezettingsbestuur. Zijn handen trilden voordat hij hem opende. Twee weken, nog veertien dagen en dan moeten we weg voor de aanleg van een vliegveld. Onze boerderij wordt gevorderd. Geen ruimte voor bezwaar, geen uitleg. Alleen een kille mededeling verpakt in beleefde zinnen. De boerderij, waar wij al generaties lang op boeren wordt zomaar van ons afgenomen. En waar moeten we naar toe?

Een korte brief zorgde in 1940 voor een enorme boosheid, maar ook voor angst en een enorme machteloosheid bij de bewoners van 27 woningen en boerderijen, die gevorderd werden door de Duitse bezetter voor de aanleg van Fliegerhorst Gilze Rijen. Geen enkele uitleg! Geen enkel alternatief! Geen enkele vergoeding! Vertrekken! En zoek het verder maar uit!

Diep geraakt
Stel je eens voor dat je zo’n briefje krijgt en dat het een voldongen feit is. Wat je ontnomen wordt is allemaal materieel. Maar ‘huis en haard’ en ‘boerengrond’ hebben ook emotionele waarde. Hoe diep kun je geraakt worden? Gelukkig vonden deze mensen allen weer ergens onderdak. En uiteindelijk werd hun schade, tot op zekere hoogte, weer vergoed.

Al tijdens de oorlog werd er aandacht besteed aan de wederopbouw van gesloopte en verwoeste boerderijen. Voor de coördinatie van het herstel van verloren gegane agrarische gebouwen werd al op 15 juli 1940 door de rijksoverheid het Bureau Wederopbouw Boerderijen (BWB) opgericht. Belangrijk was dat de voedselvoorziening behouden bleef. Onze gemeente heeft meerdere boerderijen die vanuit het fonds voor wederopbouw zijn gefinancierd. Een aantal daarvan zijn herkenbaar aan een ingemetselde gevelsteen met daarin een herrijzende leeuw en het jaartal van wederopbouw.

Originele documenten
In de tentoonstelling Bevrijding en Wederopbouw besteedt de heemkring, met originele documenten uit die periode,  aandacht aan het ontnemen van eigendommen door de Duitsers en aan de Wederopbouw. Daarnaast zijn er veel foto’s en voorwerpen uit de periode van bevrijding en wederopbouw te zien.

Kom dus tijdens de open dag, op zondag 7 september tussen 13.00 en 16.30 uur, zeker ook een kijkje nemen bij deze tentoonstelling. Het adres van de heemkring is Nieuwstraat 22 in Gilze. De entree is gratis.

Onderschrift foto:
Hij herkende hem meteen. De brief met een stempel van het bezettingsbestuur. Zijn handen trilden voordat hij hem opende”

Recente berichten

Heemkring Molenheide houdt open dag op zondag 7 september

Terug naar de Sixties en lang daarvoor Nieuwsgierig naar wat er in 1832 op de plek stond waar je nu…

23 augustus 2025

Archeologische opgraving Kamp Rijen

Als je door het bos bij de Kampstraat wandelt, zonder de geschiedenis van Kamp Rijen uit 1831 te kennen, dan…

21 augustus 2025

Eerbetoon aan de in 2013 overleden heemkundige Jan de Vet

De Mulder 174 is uit Bijna dertig jaar was Jan de Vet lid van de redactie van De Mulder, het…

16 augustus 2025

Dagexcursie Groesbeek/Nijmegen

Het was gelukkig een zonnige dag en niet zoals vorig jaar de hele dag regen. Iedereen was op tijd aanwezig…

21 juli 2025

Bevrijdingslint

Afbeeldingen van indrukwekkende gebeurtenissen uit de Tweede Wereldoorlog. Ze waren te zien op grote billboards in onze vier dorpskernen. We…

1 juli 2025

Heemtuin is 7 september open

Bezoek op zondag 7 september  a.s. onze  heemtuin. Van 13.00 uur tot 16.30 uur is deze weer geopend. De tuin…

10 juni 2025

15 juni 2025 open-tuinendag

Stichting Juin organiseert zondag 15 juni voor de 23ste keer Rijen Ruikt, de culturele wandel- en fietsroute langs prachtige en…

9 juni 2025

Collaboratie in Gilze en Rijen

Een voorlopig verslag van dossieronderzoek in het Nationaal Archief  De Tweede Wereldoorlog roept tot op de dag van vandaag sterke…

6 maart 2025

Zilveren draagspeld van het Brabants Heem

Tijdens de algemene ledenvergadering op 28 januari jl. ontvingen Ria en Kees de Vet uit Gilze de zilveren draagspeld van…

12 februari 2025

De geschiedenis van de Chaamse bossen

De Mulder 172 is uit Een indrukwekkende ‘dikke’ Mulder deze keer. Walter de Vet dook in de geschiedenis van de…

27 januari 2025

Creatief met restmaterialen van de oorlog

Mensen maakten allerlei spullen zelf ‘Bevrijding en wederopbouw’ heet de nieuwe tentoonstelling van historische vereniging Heemkring Molenheide. Zondag 2 februari…

23 januari 2025

Hulp bij onderzoek naar voorouders

Iedereen die graag wat wil weten over zijn of haar voorouders kan uiteraard op internet gaan zoeken. Een simpele zoekopdracht…

18 januari 2025