Archief

‘In de greep van de meedogenloze – Gilze en Rijen in oorlogsdagboeken’

Geplaatst op: zondag 16 oktober 2011

Heemkring Molenheide presenteert nieuwe uitgave op woensdag 19 oktober aanstaande

Op woensdagavond 19 oktober 2011, in de bevrijdingsmaand (1944) van de gemeente Gilze en Rijen, presenteert Heemkring Molenheide haar nieuwe uitgave ‘In de greep van de meedogenloze – Gilze en Rijen in oorlogs-dagboeken’.  In deze uitgave heeft de heemkring vier oorlogsdagboeken gebundeld van mensen die in de periode 1940-1945 in Gilze en Rijen woonden en/of werkten, te weten Arnold Verster, Dries Noij, Piet Pijnenburg en Govert Aarts.

Het boek in A5 formaat telt 284 pagina’s en is voorzien van aanvullende inleidingen en fotomateriaal van Heemkring Molenheide.

De omslag is vormgegeven door Carla van den Ouweland (Ouweland Ontwerp Gilze).Vier verhalen over één gemeente in een heel moeilijke episode. Een periode die ieder op zijn eigen manier ervaren heeft. Misschien wat wrang, maar juist daarom is het ook zo mooi om deze verhalen naast elkaar te zien. Er zijn veel overeenkomsten, maar ook allerlei verschillen. De akelige oorlogsfeiten zijn dezelfde, maar de schrijvers hebben hun notities vanuit uiteenlopende gezichtspunten geschreven. En daarmee doelen we niet alleen op de verschillende dorpen (drie vanuit Gilze, één vanuit Rijen), maar ook op de ‘rollen’ van de vier personen binnen de samenleving.

Piet Pijnenburg als ‘ambtenaar ter secretarie’; Arnold Verster als leerlooier en tevens vakhoofd van de luchtbeschermingsdienst en meteen na de oorlog lid van de noodgemeenteraad; Govert Aarts als schoenfabrikant en na de bevrijding bestuurslid van ‘Gilze Vooruit’; en Dries Noij als werknemer van Ericsson en zoon van een Rijense caféhouder, die – of hij wilde of niet - zowel Duitsers als (later) Engelsen over de vloer kreeg.

De aanwezigheid van het militaire vliegveld speelt in alle verhalen een cruciale rol. De dorpen waarin deze mensen woonden en werkten lagen door dat vliegveld vaak onder vuur. De basis was immers regelmatig doelwit van de strijdende partijen en bij het bepalen van dat doel ging – zacht gezegd –  nogal eens wat mis. De camouflagedienst van de Duitsers was een effectieve.

Voor de inwoners waren het daardoor angstige en ellendige tijden. Wellicht heeft dat bij de dagboekschrijvers een rol gespeeld, toen zij besloten alles op schrift te stellen. Of misschien  is de oproep van minister Bolkenstein  in 1944 om belangrijke gebeurtenissen te noteren, de aanleiding geweest.

Door deze unieke oorlogsnotities gezamenlijk te publiceren sluit Heemkring Molenheide bij de intenties van de dagboekschrijvers aan en geeft een authentieke aanvulling op de lokale oorlogsverslagleggging.  De heemkring is er zich tegelijkertijd van  bewust dat het hier om persoonlijke ervaringen gaat, van mensen die zowel mentaal als fysiek moesten zien te overleven. Ieder verwoordde en verwerkte de gebeurtenissen op zijn eigen manier. Dit kan voor nabestaanden gevoelige passages opleveren. 

Op woensdagavond 19 oktober, een speciale heemavond (voor leden), overhandigen we het eerste exemplaar van het boek aan de inmiddels 91-jarige Piet Pijnenburg, oud-gemeentesecretaris van Tilburg en de enige nog levende dagboekschrijver. Ook verschillende nazaten van de overige dagboekschrijvers zullen die avond aanwezig zijn.

Het programma van die avond ziet er als volgt uit:
19.30 uur                         Opening
19.35 uur – 20.45 uur      Lezing ‘De bevrijding van Brabant in 1944’ door Prof. Dr. Wim Klinkert, docent KMA Breda
20.45 uur – 21.00 uur      Pauze
21.00 uur – 21.20 uur      Presentatie dagboeken
21.20 uur – 22.30 uur      Gezellig samenzijn onder het genot van een hapje en drankje

Het boek kost € 9,95 en is die avond te koop.Na 19 oktober is het boek verkrijgbaar bij Bruna in Rijen, C1000 en Novy in Gilze, via de webwinkel van de heemkring en tijdens opstellingszondagen in Heemerf ’t Oude Raadhuis, Nieuwstraat 22 in Gilze.

Terug